WYŻNIE RUŻBACHY

WYŻNIE RUŻBACHY (Vyśne Rużba-chy - 617 m n.p.m., 1 100 mieszkańców) zasłynęły przede wszystkim dzięki wodom mineralnym. Leżą w bocznej dolinie lewostronnego dopływu Popradu, u południowo-wschodniego zbocza Magury Spiskiej i około 3 km od głównej szosy z Popradu do Starej Lubowli. Już w czasach prehistorycznych poznano się na zaletach mikroklimatu wokół rużbaskich źródeł mineralnych. Ślady po mieszkających tu ludziach z epoki paleolitu znaleziono w tutejszych kamieniołomach trawertynowych. Pierwsza pisemna informacja o miejscowości pod nazwą Nova Rusunbach pochodzi z 1329 roku. Nazwa Rużbachy jest pochodzenia niemieckiego. Wywodzi się z niemieckich słów rauschen (huczeć) i Bach (potok). Lecznicze działanie rużbaskich szczawowych źródeł mineralnych doceniono już w średniowieczu, zakładając przy nich pierwsze uzdrowisko. Pierwszą pisemną informację o ich istnieniu podał w 1549 roku kasztelan zamku Szarysz Jurą] Wernher. Uzdrowisko w Rużbachach bardzo chętnie odwiedzała polska i węgierska szlachta. W 1882 roku kupił je i zmodernizował hrabia Zamoyski. Ze starej architektury wiejskiej zachowały się w Rużbachach tylko resztki. W przeszłości miejscowość charakteryzowała się typową gęstą zabudową domów z gontowymi dachami i zwróconymi do ulicy szczytami. Mimo wielkich przemian jakie zaszły, jej mieszkańcy do dzisiaj zachowali piękne ludowe stroje i góralską gwarę. Tutejszy kościół jest poświęcony Ofiarowaniu Marii Panny. Wzniesiono go w drugiej połowie XVIII wieku w stylu barokowym. Oprócz tego na terenie wsi jest jeszcze 8 kapliczek. Do cennych historycznie obiektów wsi należy budynek rady wiejskiej z 1682 roku.
Dzisiaj Wyżnie Rużbachy należą do najbardziej znanych uzdrowisk i ośrodków turystycznych na Słowacji. Aktualnie wykorzystuje się 9 źródeł mineralnych wód szczawowych. Temperatura wody w źródłach wynosi około 22 °C. Najwydajniejsze jest źródło Izabela, które napełnia letnie kąpielisko o wymiarach 50x50 m. W skład kompleksu kąpielisk wchodzą również baseny lecznicze z wodą mineralną. Goście uzdrowiska mają do dyspozycji sanatorium „Travertin", „Dukla" i „Krivań". Na terenach uzdrowiska znajduje się również piękny park leśny. Turyści mogą skorzystać z hoteli „Krater" i „Magura". Wyżnie Rużbachy, dzięki swoim urządzeniom i wyposażeniu, są atrakcyjne o każdej porze roku. W lecie, oprócz kąpieli, wielkim powodzeniem cieszą się wycieczki turystyczne do lasów Magury Spiskiej. W zimie są tu idealne warunki tak dla turystyki narciarskiej, jak i dla narciarstwa zjazdowego. Jedną z głównych atrakcji uzdrowiska jest trawertynowy kamieniołom, który dłuta rzeźbiarzy zamieniły w interesującą galerię rzeźby pod gołym niebem.