Środkowy Spisz
Środkowy Spisz, nazywany także Górnym Spiszem, jest najwyżej położoną i mającą najsurowsze warunki klimatyczne częścią Spiszu. Jego jądrem jest leżąca w górnej części dorzecza Popradu Kotlina Popradzka. Północne ograniczenie środkowego Spiszu tworzy wysoka bariera Tatr Wysokich i Tatr Bielskich, która oddziela go od polskiego Podhala. Niższą, ale też bardzo wyraźną naturalną granicę środkowy Spisz ma z północnym Spiszem. Na wschodzie granicą jest Magura Spiska, za którą leży Zamagurze. Połączenie z lubowlańską częścią północnego Spiszu umożliwia Rużbaska Brana wciśnięta pomiędzy Magurę Spiską i Góry Lewockie. Najmniej wyraźną granicę środkowy Spisz ma ze Spiszem południowym. Na wschodzie przebiega ona wierzchołkami Pogórza Vr-bovskiego (Vrbovska pahorkatina) a na południu granią Kozich Grzbietów. Z Liptowem jest połączona przez Szczyrbski Dział (Strbsky prah), płytkie obniżenie na dziale wodnym między Popradem i Białym Wagiem. Środkowy Spisz dzieli się na dwa subregiony z centrami w Popradzie i Kieżmarku. POPRAD(672 m n.p.m., 55 500 mieszkańców) leży w południowo-wschodniej części Kotliny Popradzkiej, po obydwu stronach rzeki Poprad. Jest główną bramą do Tatr Wysokich. Polodowcowe terasy rzeczne w zakolu rzeki Poprad ludzie zasiedlili jeszcze w czasach prehistorycznych. Świadczy o tym grupowe znalezisko mieczy typu liptowskiego pochodzących z młodszej epoki brązu. Poprad średniowieczny powstał prawdopodobnie jeszcze przed najazdem Tatarów. W XIII wieku tę najstarszą osadę słowiańską wzmocnili sprowadzeni przez króla koloniści niemieccy. Dzisiejsza nazwa miasta - Poprad - pojawia się już w najstarszym znanym dokumencie z 1256 roku. W innym przekazie historycznym, który jest o dwanaście lat młodszy, występuje inna nazwa, uilla Theutonicalis, którą być może nadali średniowiecznej osadzie przybysze z Saksonii. Początkowo Poprad nie rozwijał się tak szybko jak sąsiednia Wielka czy Sobota Spiska. Mimo dogodnego położenia geograficznego bardzo powoli zmieniał się z wioski w miasteczko rzemieślniczo-kupieckie. W latach 1412-1772 był wśród 16 zastawionych polskiej koronie miast spiskich. Poprad dopiero w XVIII wieku zaczął doganiać swoich silniejszych pod względem gospodarczym sąsiadów. W pierwszym rzędzie pomogło mu w tym przyznanie prawa targowego, które inne miasta uzyskały już wcześniej. Cotygodniowe targi przyczyniły się do rozwoju rzemiosła. Szczególnie dobrze wiodło się miedziorytnikom, wyrabiającym różne przedmioty z miedzi, którą aź do XVIII wieku wydobywano w tutejszych kopalniach. Jednak główną siłą napędową dynamicznego rozwoju miasta stała się dopiero kolej koszycko-bogumińska wybudowana w 1871 roku. Od 8 grudnia 1871 roku, gdy na uroczyście udekorowany dworzec wybudowany na łąkach pomiędzy Popradem a Wielką wjechał pierwszy pociąg, sytuacja miasta uległa zdecydowanej zmianie. Przebieg spiskiego odcinka ważnej trasy kolei transkarpackiej dał Popradowi znakomitą pozycję wyjściową, którą miasto potrafiło właściwie wykorzystać. Dynamiczny rozwój Popradu kosztem Soboty Spiskiej i Wielkiej zmienił istniejącą na Górnym Spiszu kilkusetietnią hierarchię. Również niegdysiejsze małe popradzkie manufaktury rozrosły się przy końcu XIX wieku w fabryki, produkujące na skalę przemysłową tekstylia, papier i celulozę. Z czasem baza przemysłowa Popradu powiększyła się o browar, elektrownię, cegielnię, wytwórnię krochmalu i inne mniejsze zakłady. Po pierwszej wojnie światowej wybudowano w Popradzie fabrykę wagonów, która jest dzisiaj najbardziej znanym popradzkim zakładem przemysłowym (Tatra-vagónka). Wzrastające zainteresowanie turystów Tatrami Wysokimi ożywiło życie kulturalne i społeczne miasta. Znaczenie administracyjne Popradu znacznie wzrosło w okresie międzywojennym. W latach 1927-1932 przeniesiono do niego z Soboty Spiskiej wiele urzędów powiatowych. Przy tym bardzo widocznym rozmachu gospodarczym miasto liczyło w 1940 roku tylko niecałych 4000 mieszkańców. Po drugiej wojnie światowej liczba mieszkańców zwiększyła się ponad dziesięciokrotnie. Wpłynęło na to nie tyle przyłączenie sąsiednich miasteczek, ile masowa migracja ludzi z terenów wiejskich do miasta, które dawało zatrudnienie. Zakończył się wtedy proces stopniowej integracji pięciu miast w jeden organizm miejski. Rozrastający się nieustannie Poprad połknął najpierw swoich największych rywali, Sobotę Spiską i Wielką. W 1960 roku wchłonął Straże pod Tatrami. Formowanie się dzie-siejszego tzw. Wielkiego Popradu zakończyło się w 1974 roku włączeniem Matejo-wiec. Pod względem liczby mieszkańców Poprad jest największym miastem w rejonie podtatrzańskim, a na Słowacji plasuje się na 10 miejscu.